Marmara Türkiyat Konuşmaları’nın İkincisi Gerçekleştirildi

Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü tarafından düzenlenen “Marmara Türkiyat Konuşmaları” serisinin ikinci programı, 26 Mart 2026 tarihinde İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Konferans Salonu’nda akademisyenler, öğrenciler ve konuya ilgi duyan dinleyicilerin katılımıyla gerçekleştirildi. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İlyas Kemaloğlu’nun oturum başkanlığını yaptığı etkinliğin konuğu, Yıldız Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. A. Melek Özyetgin oldu.

“İslam Öncesi Türk Medeniyetinden Bir Sayfa: İpek Yolunda Uygurlar” başlıklı konuşmada Prof. Dr. Özyetgin, Uygur tarihine ilişkin yazılı ve arkeolojik kaynakları çok yönlü bir bakış açısıyla ele alarak, bu kaynakların tarih yazımı açısından taşıdığı önemi değerlendirdi. Özellikle Çin yıllıkları başta olmak üzere farklı medeniyetlere ait kayıtların, Uygurların siyasi, sosyal ve kültürel tarihine ışık tutan temel veriler sunduğu vurgulandı.

Konuşmada, Uygur tarihinin kritik dönüm noktalarından biri olan An Lushan İsyanı’nın, yalnızca Çin iç siyaseti açısından değil, aynı zamanda İpek Yolu üzerindeki güç dengeleri bakımından da belirleyici sonuçlar doğurduğu ifade edildi. Bu süreçte Uygurların bölgesel güç olarak öne çıkmasının, ticaret yollarının kontrolü ve siyasi ittifaklar bağlamında önemli bir dönüşümü beraberinde getirdiği belirtildi.

Etkinlikte ayrıca Uygurların göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçiş süreci detaylandırılarak, bu dönüşümün şehirleşme, ekonomik yapı ve kültürel üretim üzerindeki etkileri ele alındı. Uygur şehirlerinde gelişen çok kültürlü ve çok dinli toplumsal yapının, farklı inanç ve geleneklerin bir arada var olabildiği özgün bir medeniyet modeli ortaya koyduğu ifade edildi.

Program kapsamında Uygur toplumunda yazılı hukuk anlayışının gelişimi, sözleşme kültürü ve sivil belgelerin işlevi de ayrıntılı biçimde değerlendirildi. Bu belgelerin, dönemin idari yapısı, ticari ilişkileri ve toplumsal düzeni hakkında önemli bilgiler sunduğu vurgulandı. Ayrıca Uygur toplumunda kadının sosyal, ekonomik ve hukuki hayattaki konumuna değinilerek, kadınların aktif ve görünür bir rol üstlendiği ifade edildi.

Program, katılımcıların sorularının yanıtlanmasının ardından, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Fatma Nalan Türkmen’nin, Prof. Dr. A. Melek Özyetgin’e teşekkür belgesi ve hediye takdim etmesiyle sona erdi.